همدلی به واقع یا به نمایش؟ مسئله این است.
در طول این سالهایی که از خدا عمر گرفته ام درسی پر بار از زندگی گرفته ام آن هم در مورد دلسوزی و تشخیص افراد به واقع دلسوز است.
دلسوزی واقعی، معمولاً آرام است و بیسروصدا؛
اما دلسوزیِ نمایشی، همیشه پر سر و صداست و مشتاق دیده شدن.
تشخیص این دو آسان نیست، چون هر دو با واژههای مشابه حرف میزنند، اما روحشان متفاوت است.
انسان دلسوز، بیشتر گوش میدهد تا سخن بگوید.
قبل از اینکه نسخه بدهد، سعی میکند بفهمد.
کمتر قضاوت میکند و بیشتر همدلی نشان میدهد.
او کمک میکند حتی وقتی نامش گفته نمیشود، حتی وقتی کسی نمیبیند.
دلسوزیاش وابسته به تشویق و تحسین نیست؛
اگر بداند کاری درست است، انجامش میدهد، حتی در سکوت.
انسان دلسوز حتی اگر ببیند که فردی با راه حلش موافق نیست تلاش می کند از مسیری متفاوت و با لحنی ملایم و دلپذیر نظرش را بار دیگر بازگو کند و یا اینکه مسیری جایگزین با همان لحن دلنشین معرفی کند.
او حتی اگر راه و روشش را نپسندی در همراهی از تو دریغ نمی کند تا تو در آن مسیر به زعم او کمتر مناسب یا بعضا نامناسب کمتر به خودت آسیب وارد کنی.
اما انسان به ظاهر دلسوز، بیشتر از آنکه نگران تو باشد، نگران تصویر خودش است.
کمک میکند، اما دوست دارد همه بدانند. حتی یک کمککوچک را در بوق و کرنا می کند تا خود را در چشم اطرافیان خیرخواه نشان دهد.
نصیحت میکند، اما بیشتر برای اینکه برتر به نظر برسد.
درد دیگران را گاهی ابزار میکند تا خود را اخلاقیتر، عاقلتر یا مهمتر نشان دهد.
او از دلسوزی، هویت میسازد، نه مسئولیت.
یکی از نشانههای مهم تفاوت این دو، ثبات رفتاری است.
انسان دلسوز در خلوت همان است که در جمع.
اما انسان نمایشی، بسته به فضا و مخاطب تغییر میکند؛
جایی که سود دارد مهربان است،
و جایی که سود ندارد، بیتفاوت یا حتی قضاوتگر.
نکتهای که بهعنوان یک نویسنده همیشه به خودم و شما یادآوری میکنم این است:
به حرفها اعتماد نکنید، به الگوهای رفتاری نگاه کنید.
کسی که واقعاً دلسوز است، مرز احترام را حفظ میکند،
به حریم تو وارد نمیشود،
و کمکش را تحمیل نمیکند.
اما دلسوزِ نمایشی، اغلب مرزها را میشکند، چون فکر میکند «خیرخواهی» مجوز هر کاری است.
در نهایت، دلسوزی واقعی بیشتر شبیه یک حضور آرام است،
و دلسوزی نمایشی شبیه یک نمایش پرنور.
اگر جایی دیدید کسی بدون تماشاگر هم همانقدر مهربان است،
اگر دیدید در سختترین شرایط هم اصولش را حفظ میکند،
به احتمال زیاد با یک انسان دلسوز واقعی روبهرو هستید.
و اگر دیدید مهربانیاش وابسته به دیده شدن است،
بدانید که گاهی نقابها از خودِ بیتفاوتی هم خطرناکترند.
یک درس مهندسی و مدیریت خوانده سرد و گرم چشیده.