اجبار و تحمیل و سرزنش اثر عکس دارد. اگر کس یا کسانی را مجبور به انجام کاری کردید و آزادی عمل در آن حیطه را از آنان سلب کردید افراد لزوما مطیع نمی شوند بلکه به سمت مخالف طیف سوق داده خواهند شد. این در هر حیطه و اشلی صدق می کند. اگر ندیده بودم نمی گفتم. سعی در تصحیح افراد با اجبار افراد به انجام کارها طبق منشی که خود قبول داریم و درست می دانیم هیچ نتیجه مثبتی ندارد. خواه در زندگی زناشویی باشد یا تربیت فرزندان و یا سرو سامان دادن روابط داخل یک سازمان یا اجتماع. اگر توانستید افراد را با دلایل محکمه پسند اقناع کرده و آنها پذیرفتند که هیچ والا زور و اجبار و دستورهای غیر منطقی هیچ جمعی را صددرصد مطیع نمی کند. حتی دین خدا هم روی این قضیه صحه گذاشته و در کتابش از عدم اجبار سخن گفته. اگر به سیره پیامبران هم توجه کنیم متوجه این موضوع خواهیم شد که خدا به آنها دستور داد که ابلاغ کن و جایی سخنی از اینکه آنها از سمت خداوند دستور و وظیفه داشتند گروه یا اجتماع مورد دعوتشان را به پذیرش آیین خودشان اجبار کنند نرفته است. هیچ جایی در برهه ای از تاریخ هم سراغ نداریم که پیامبری قومی را مجبور به پذیرش دعوتش کرده باشد. این ذات انسان و انسانیت است که تن به اجبار نمی دهد. من در جوامع زیادی بوده ام از جوامع کوچک تا بزرگ داخل ایران گرفته تا جوامع خارج از ایران در آسیا و یا اروپا. به‌عنوان مثال شورای دانش آموزی در مدرسه در آلمان و یا گروه دانشجویی که باهم درس می خواندیم. هیچ جا ندیدم اجبار جواب بدهد که اگر جواب داده بود همه جوامع کوچک و بزرگ همه یکدست شده بودند و از یک منش خاص که به آنها اجبار شده پیروی می کردند و حتی یک نفر هم ساز مخالف نمی زد. این یکی از اصول مدیریت هم هست در درسی تحت عنوان مدیریت تغییرات و پرسنل بر عدم اجبار و همراه کردن تیم یا جمع بدون اعمال فشار سخن به میان رفته‌ بود. حتی فیلمی را مشاهده کردیم که چطور یک مدیر تازه وارد یک زندان در امریکا توانست که زندانیان را که اکثرا از خطرناک ترین و اصلاح ناپذیرترین افراد یک جامعه هستند بدون فشار و اجبار و شکنجه تاحدودی اصلاح و به‌ سمت خود متمایل کرده و زندان را به روشی انسانی تر اداره کند. این برای ما که دانشجوی مدیریت کسب و کار هستیم بسیار حائز اهمیت هست چون یک مدیر وظیفه هماهنگی و راهبری تیم یا سازمان تحت مدیریتش در مسیری که به صلاح سازمانست را دارد و این جز با اقناع کارمندان پایین دست تر به حرکت در مسیری صحیح امکان پذیر نمی شود.

امیدوارم همه ما درس بگیریم.